зургийн аппрат

 

Ангийн хүүхдүүд дундаас

Аргагүй сайн зурдаг ч

Альбомонд байгаа зургийг

Арай л гүйцэж чадахгүй юм.

Зураг сайн зурдаг ч гэсэн

Зургийн аппратыг гүйцэхгүй юм.

Сурмаг зурдгаараа би

Сургуульдаа нэртэй хэдий ч

Саваагүй тэр зураачаас

Сайн зурж чадахгүй юм.

Хурдан том болоод

Хуурамч зураачаас би

Түргэн ч зурах болно

Түүнээс ч сайхан зурна аа.

 

Чамайгаа би мөнхөд хайрлаж чадахгүй

Чамайгаа би мөнхөд хайрлаж чадахгүй нь
Чи миний бүх юм...
Шар үс эрвэгнэн, сайхан мэдрэмж төрсөөр л байвал 
Чамайг үгүйлэн санах минь хэвээр байх болно.
Чамайгаа би үүрд хайрлаж чадахгүй нь дээ
Цаг зуурын юм бид.
Цас шиг, уул талыг бүрхсэн их цас шиг бас ердөө л цасан ширхэг шиг юм.
Эндээс явчихсан хавар эл хуль
Энд ирэх хавар ч эл хуль
Эл хуль хэчнээн хаврыг элээнэ гэж мөнхийн хайрыг амлах вэ.
Чамайгаа би мөнхөд хайрлаж чадахгүй.

хуучин сандал

Аяны хүн хүлээсэн хуучин сандал           

Их усны эрэгт

Арал мэт дүнсгэр,

Амьд мэт найган зогсоно.

Хөл өөд нь замаг ургаж,

Хүү нь адил тэвэрчээ.

Мөрөн дээр нь шувуу үдэлж

Шууданч адил сураг дуулгажээ.

Салхинд ангасан өвгөн сандал

Санааширч элэгдсээр ам нь ангана.

Хүлээсэн аянчинд аягална гэсээр

Хүүгэх уснаас амсалгүй, харуулдана.

Аянчин хүлээсэн өвгөн сандал

Аадар өнгөрсөн ч ангасаар хоцордог.

                                                            Д.Мандахсан багшдаа.

.

Түүнийг алсарсаар байгааг мэдсэнгүй,

... Нэгэнт бороо цутгаад өнгөрсөнийг

Шивэрч эхлэхэд нь л анзаарах байж,

Бараантан үүл хуралдуулахад нь л тааварлах байж,

Цэцэг "үр" байхдаа л хатсаар байж шүү дээ...

Намрыг бид юунд тэгтлээ хүлээнэ вэ.

Амь тавигсдыг мэдрэхийг юунд тэгтлээ хүснэ вэ.

Гэвч дахиад л

Өглөө

Хавар

Бяцхан хөвгүүд хашгиран ирцгээнэ.

Гэвч дахиад л нүүдлийн шувууд

Борооноос өмнө явцгаана.

Өлгөөтэй Хайдав /үргэлжлэлийг нь уншаарай, би янзалж чадахгүй шиг байна/

Ямар малгай биш дээ Ядаж бээлий биш дээ Яалаа гэж Хайдав Ямаан дах шиг өлгөгдөө вэ?       Нүдээ аниад       Нүүрээ улайлгаад       Хөлөө тийчигнэв       Гараа дугтчив       Хашааны орой       Загасны дэгээ шиг       Хааш нь ч, яасан ч       Тавьсангүй       Дээлний нь хормой       Дэвхрэг царцаа шиг       Дэгээдэж гогцооруулаад       Салсангүй Гудамжаар хүмүүс алхана Гунгар гангар ярилцан алхана Амтат яриандаа зарим нь анзаарсангүй Ажиглаж харах нь инээдээ барахгүй - Харав уу та минь!  ха ха ха - Хачин юм бэ?        хи хи хи - Ёстой нэг ...           хо хо хо - Эзнээ бүр ...          хө хө хө   Инээлдсээр хөгжилдсөөр өнгөрнө   Ичихдээ Хайдав тонгочно
Тэгтэл олноос хоёр хөгшин Тээр холоос дуу алдав - Харав уу таминь! туслаарай, туслаарай! - Хашаанаас нь салгаарай, салгаарай! - Өндөр хашаа барьдаг нь ч юу вэ? Элээ, элээ - Өчүүхэн амьтныг шоолдог нь ч юу вэ? Эвий, эвий - Ийм ч юм болох гэж ! Хурай, хурай - Ижий аав нь хэн юм бол? Хөөрхий, хөөрхий
Салгах гэж сарвайгаад Эмгэн хүрсэнгүй Өргөх гэж өлийгөөд Өвгөн дийлсэнгүй - Иш ш !     Хаалга үүдээр     Гардаг болохоос     Хашаан дээгүүр     Давдаг юм уу? гэж     Эмгэн үглэнэ - Иш ш !     Өмссөн хувцсаа     Өлгөдөг болохоос     Өөрөө өөрийгөө     Өлгөдөг юм уу? гэж     Өвгөн зэмлэнэ          Өлгөөтэй Хайдав          Өөрөөсөө зовохдоо          Нүдээ аниад          Нүүрээ минчийлгээд          Хэд тийчлэв          Хий сарвалзав          Дээл нь шархийгээд урагдлаа          Дэгээдсэн хормой нь сэтрээд уналаа
Ямар малгай биш дээ Ядаж бээлий биш дээ Яалаа гэж Хайдав Ямаан дах шиг өлгөөтэй вэ? МЗЭ-ийн шагналт хүүхдийн зохиолч, яруу найрагч Д.Мандахсан  
"Өлгөөтэй Хайдав /үргэлжлэлийг нь уншаарай, би янзалж чадахгүй шиг байна/" цааш унших »
Дүнсгэр өглөө

Өчигдөр л төрсөн нутагт минь асгарч байсан

Цэнхэр бороо

Өнөөдөр цонхыг минь угааж байна.

Цэвэрхэн цонхоор өглөөг угтах ийм дүнсгэр гэдгийг

Огт сануулгагүй мэдрэх гунигтай юм.

Цэцгийн шилбэ шиг турьхан бүсгүй

Шүхэртээ түүртсээр шаахайгаа норгочихлоо.

Гарч замчлахаас нэгэнт хоцорсон хойно...

Гудамж туулахыг нь хүлээж сууя даа.

Хавар дандаа шинэ

Нам гүм саринаж хавар хашгичсаар ирлээ.

Манан, магадгүй дурсамж мэт өвөл дуусч байна.

Одоо зөвхөн бороо хүсэл мэт орно.

Огт эргэлзэх хэрэггүй ч

Тэнгэр дандаа цэлмэг.

Сэтгэл жиндэн, навчсийг хөдөөлүүлэх өдөр хүртэл цэлмэг.

                                                           Бүүвэйгээсээ ирсэн мсж-ийг нийтэллээ.

Нийтийн байр

Нийтийн байр найман өрөөтэй. Найман өрөөний үзүүрт бие засах газар бий. Хэн нэгэн бие засахаар бол банзнууд нь хатаж, хооронд нь зааг гарсан модон шалтай хонгилоор дамжиж гэмээнэ санаснаа гүйцээнэ. Тэрхүү банзнуудын үзүүр дэх урт хадааснууд холхинодог болохоор гишгэх тоолонд чихран намс намс хийх нь энэ байрны өрөө болгонд сонстоно,.. Ээлжит чимээ гарч байна. Шал чихрахаас өмнө хаалга хяхатнасан. Ийм чимээ гарна гэдэгт бэлтгэлтэй байгаагүй. Тэгэхээр хэн нэгэн суултуур дээр баахан удаж байгаад гарсан байх нь. Ингэж бодоод дуусахтай цэрэгцэн өнөөх хүн модон шалаар жингийнхээ хэмжээг илэрхийлсэн жигд чимээ гаргасаар өрөөндөө явж оров. Хаалгаа огцом хүчтэй хааж байгаа хийгээд хонгилын цаад жигүүрт очоод чимээ алдарч байгаагаас дүгнэхэд архичин Хүчит бололтой. Хүчит бүдүүн гэдэстэй намхан, бор залуу бөгөөд хэт урагшаа төвийсөн гэдэс нь толгой, гар, хөл, бөгс нь тээ хойно байгаа мэт харагдуулдаг билээ. Түүний нэг хөл дээрээ бат тулахаас нааш нөгөө хөлөө зөөдөггүй болон удаан боловч заавал цээжнийхээ урд савчихын тулд богинохон гараа нурууныхаа дундаас урдаа авчирах зэрэг нь алхах гэж ихээхэн хүч гаргаж байгаа мэт харагддаг ажаам. Эл зураглал түүний архи уучихсан гэр өөдөө харьж яваа энгийн өдрүүдийн дүрслэл бол харин эрүүл үедээ түүний том гэдэсний хий гарч, сулбайгаад урагш тулагч багана нь хугарчихсан дугуйтай торхны хэлбэрт ордог сон. Ийм байдалтайгаар өөрийн найзуудаас хэн нь дотор засах нууцыг дэлгэх чадалтай болохыг санах гэж нааш цааш холхих дээр нэмэгдээд нийтийн байрны найман өрөөний харчуул тамхи  татаад эхэлбэл ч түүний зовлон бөгшүүлэн ханиалгалтаар батжихаас аргагүй... Энэ бүхнийт өрөөндөө хэвтэж байгаад тодоор дүрсэлж болно. Учир нь нийтийн байрны өрөөнүүд өчүүхэн жижиг бөгөөд нимгэн ханаар тусгаарлагдсан. Хана болгон дээр хэзээ наасан нь мэдэгдэхгүй элдэв зурагт хуудаснууд байдгийн хүчинд цоорчихолгүй айлуудыг тусгаарлаж байна уугэлтэй... Байзаарай, эмэгтэй хүний тэчъяадах дуу гараад эхлэх чинь... Энхээ!
Энэ чимээнд дассан нийтийн байрныхан оройн хоолны дараа өрөө болгоны хаалганы завсраас гарсан тамхины утаа хөшиглөн хүндэрсээр унтахын өмнөхөн бүхэл болж тодхон бөмбөрөх чимээ гарган шалны завсраар унадаг үзэгдлийн адилаар хэвийн хүлээж авдаг даа. Харин чийгтэй, бүгчим энэ л чимээний ачаар мухрын өрөөний ганц бие залуу гар хангалга хийчихээд салхивчаар шагайх цэвэр агаарт хөтлүүлэн тэнэж одолгүй нуугдаж чадсан тамхины утааны сэмэрхий, Хүчитийн хурхирах тасалданга долгион зэргийг цээж дүүрэн сорж, улмаар зугуухан гаргаж тайвшраад нойроо үргэлжлүүлэн авна.
Нийтийн байр найман өрөөтэй. Найман өрөөний оршин суугчдаас хамгийн хөөрхөн нь Энхээ. Найман өрөөний үзүүрт байх бие засах газрын дэргэдэх хаалганд нэгэн залуу суудаг. Өрөөнүүд нь дугаарлах ч хэрэггүй жижигхэн... Гэхдээ л залуу хамгийн сүүлийн өрөөнд суудаг. Харин өрөөнүүдийн дунд хаалганд Энхээ амьдарна. Нийтийн байранд ганц зурагтгай айл байх бол өөр өрөөнд хуурцаг тоглуулагч бий. Бас Энхээ л ганцхан үсний индүү, сэнс зэрэг эмэгтэй хүний хэрэглэлтэй. Энхээ, Энхээ, Ай сайхан Энхээ... Түүний нүд эргэлдсэн алаг бөгөөд урин дуудаж тормолзоно. Түүний ярих нь ялдам бөгөөд сонсоод л баймаар наалинхай. Ерөөс тэр эрчүүдийг өөртөө наалдуулж орхидог зунгааралдсан амьдралтай сан даа. Түүний цангинасан инээд хаа ч бэлэн байдаг нь нулимсыг бас бэлэн олчих мэт. Нулимсыг нь үзэх сэн... Яаж чи, тэдгээр өгүүлштүй үнэрт, үзэшгүй бохир уурхайчидтай унтаж чадаж байна аа. Яаж чиний сэрэл хөдөлдөг байна аа. Яагаад чи намайг тогтож харддаггүй юм бэ... Нийтийн байрны зурагттай айл оройныхоо олон ангит киног үзэхэд бусад долоон өрөөнд дүрсгүй кино үзэж болмоор нимгэн ханатай. Кино дууссаны дараа Энхээгийн өрөөнөөс тэчъяалын чимээ гарч магадгүй. Тэгвэл ганцаараа амьдардаг залуу лав гар хангалга хийнэ. Дараа нь Хүчитийн хурхирах чимээ зүрхнийх нь цохилох чимээнд дарагдаад байгааг залуу дахиад л анзаарна. Хэрэв гар хангалга хийх нөхцөл бүрдэхгүй бол тэр Энхээгийн хамтаар хөөрхөн цагаан гөлөг салхилуулж зүүдлэх учиртай.
Нийтийн байрны гадна урин цаг иржээ. Нүүр нүдээ будаж аваад гарахдаа Энхээ хамгаас хөөрхөн. Нүүр, нүднийхээ будгийг арилгаад ирэхдээ Энхээ бүүр ч хөөрхөн. Нийтийн байранд өрөө хөлсөлдөг ихэнх оршин суугч нүүрсний уурхайд ажилладаг. Харин зун болоход уурхай сул зогсч, ажилчид нутаг орондоо буцацгаана. Чухам энэ л үед гадаа хэдий 42 хэмийг заасан халуун нар төөнөж байлаа ч иргэдийг цочирдуулахгүйн үүднээс эрх баригчдын телевизээр хэлдэг цаг агаарын баримтаас хэд дахин бага хэм нийтийн байранд үүрлэдэг билээ. Мөрийтэй тоглон төрж, өссөн нутгаа эндэхтэй харьцуулшгүй сайхан байгальтай хэмээн дөвийлгөхийн зэрэгцээ тамхины утаан хөшигний цаанаас булхайцах гэж хөлсөө бурзайлган сууцгаах хүнгүй бөгөөд архи ууж уурхайн нүхэнд бүтэж үхсэн нэгнийхээ төлөө гашуудах сайхан сэтгэлтэнгүй байгаа нь байрны модон шалныг улам ч хатаахад хүргэнэ.
Нийтийн байр найман өрөөтэй. Найман өрөөний гадна найртай сайхан зун үргэлжилж байхад байранд гурван хүн үлдсэн байв. Бие засах газрын талаасаа эхний өрөөний залуу, голын хаалганы Энхээ, мухар булангийн архичин. Хүчитгүй бол энэ байр эзэнгүй мэт. Бусад эрчүүд олсон, хурааснаа нутагтаа аваачихаар алга болжээ. Уурхай тойрсон ижил загварын нийтийн байрнуудад хазчихаар хүн олдохгүй тул энэ байранд орох томоохон салхивч олохоор өлсгөлөн шумуулнууд оролдоно. Гэвч өдөржин эрээд нүх сүв таараагүйд наранд улайсах шахсан өнгөлгөөний тоосгоны хагархайд хэсэг амраад модны сүүдэрт хэвтэх тэнэмэл нохойг ноолохоор ниснэ... Уурхайчид буцацгааснаар Энхээ ч гэртээ суух нь олширсон байна. Нүүрсний шинэ цооног гаргахаар ажиллаж буй булангийн залуу энэ удаад үе үе ихээхэн төвөг тарьдаг ширүүн борооны ус гүний цооногт нэвтэрсэн тул шингэж дуусахыг нь хүлээн ном уншдаг ажилтай болсон. Хаалга тогшлоо. Мэдээж дахиад Энхээ. Одоо ном унших бас гар хангалга хийх хэрэггүй. Зуны сарууд ч Энхээгийн инээд шиг цахилан одов. Түүнийг инээлгэх тийм ч хэцүү биш гэдгийг яагаад өмнө нь мэдээгүй юм бол оо...
Нийтийн байрны найман өрөөнд уурхайчин залуус буцан ирцгээлээ. Хатаж, агшсан байр дуу шуу орж, бахархмаар олон хүнийг дотроо багтаасан бөгөөд ойрын өдрүүдэд сууриараа дэвхцэхээр хөгжөөнтэй байна. Голын өрөөнд шинэ залуу орж, Энхээтэй хамт амьдрах болов. Оройны кино эхлэхэд эцсийн өрөөний залуу хоолоо идэнгээ олон ангит киноны ургэлжлэлийг төсөөлж байлаа. Солонгосчууд гэж сайн эрсээрээ бахархдаг улс байх нь. Тэр Суа гэж ямархуу хүүхэн байдаг бол доо. Уг нь гэрт нь ороод зурагт үзэж болох ч тэднийх олуулаа. Гутлынхаа өсгийгөөр гишгэлээд ч багтахааргүй билээ. Хэн нэгэн бие засах газар орохдоо чанга инээнэ. Залуу номоо уншиж чадахаа байлаа. Унтахыг хичээж хөнжилдөө хөрвөөнө. "Тэр л биш шүү. Тэр чинь хүүхэмсэг. Хөгийн амьтан. Би мэдэж байна". Уг нь чи сайхан хүүхэн л дээ. Гэхдээ олон эрийн өвөр дамжсан бүсгүйг эхнэрээ болгодог тэнэг байдаг гэж үү. Энхээг ч, ер хэнийг ч өөрийн болгох зориггүй ч хүнийх байлгах дургүй сүүлийн өрөөний залуугийн нойр хулжжээ. Нойр хулжин одсон шөнүүдэд архичин Хүчитийн хурхирах чимээ хүртэл Энхээгийн янаглах дуу болж сонсогдох нь түүнд хэтэрхий зовлонтой. Цаад өрөөнүүдэд хүмүүсийн ярилцах, ногоо хуурахдаа тогоогоо хусах, хөгжим сонсох, угааж буй хувцсаа түмпэнтэй усандаа булхах гээд түмэн дуу чимээ холилдон, саармагжсаар юу ч биш болон үзүүрийн өрөөнд ирэх бөгөөд гагцхүү учир битүүлэг өнөөх нууц ажлын хэмнэлийг төсөөлөхөд ядах зүйлгүй байдаг нь уур хүрмээр. Шээсний хурц үнэр салдаггүй энэ муухай өрөөнд орохдоо юунд инээдэг балай хүүхэн бэ?
Нийтийн байр найман өрөөтэй. Хэн нэгэн найз бүсгүйтэй болсныг нуух аргагүй нарийн хонгилтой. Тэр хонгилоор инээд алдан алхах нь хүйтэн цуурайтай. Нийтийн байрны найман өрөөний оршин суугчдаас хамгийн үзэн ядмаар нь Энхээ. Цооногийнхоо бэхэлгээг хурдхан хийчихээд арилж өгөх минь.
Байрны үүдэнд "Өрөө хөлслүүлнэ" гэсэн гар бичмэл наажээ. Уурхайн шинэ цооногт ажиллахаар хол нутгаас ирсэн нэгэн залуу санаснаасаа хямд өртгөөр өрөө хөлслөх болсондоо урамшиж байгаа ч өнгө үзэмжгүй нийтийн байрны төгсгөлийн өрөөнд эгээ л бэхэлгээ муутай цооног уруу орох гэж байгаа мэт итгэл муутай алхан орлоо. Оршин суугчид бүгд ажилдаа явсан гэж байрны эзэн авгай хэлээд гарч одсон боловч бүсгүй хүн уйлах сонсогдсонд голын өрөөг айжуухан онгойлгов. Зогсолтгүй урсах нулимсны цаанаас том алаг нүд ширтэнэ... Өмнө нь энэ нүдийг нэгэн эр хэзээ ч гуниглаж байгаагүй, хүний сэтгэлийн шаналалыг ойлгохгүй гэсэн нь хачин. Нийтийн байрны шинэ оршин суугч залууд хөөрхий бүсгүй хэзээ ч инээж байгаагуй мэт санагдсан гэдэг.

Яруу найрагчийн хэлбэрдэлт үзүүлсэн минь.
Хүлээх л үлдлээ, хаврыг

Орь хүсэлд минь багтаж төсөөлөгддөггүй уудам орчлон

Энд ч

            Тэнд ч

Огтоос хамааралгүйг мэдрэх нь юу билээ.

Хүсэл татан цэлийгч энэ хүйтэн тэнгэр

Хүнийх ч шиг

            Өөрийнх ч шиг

Хүрэхийг ч оролдмооргүй хөндий санагдах нь юуных вэ.

Итгэж болох бүхэн минь, ингэж л амьдарсан бүхэн минь

Эргээд

            Хэзээ ч...

                        Ийм мэдрэмжид хүлэгдэхгүйн тулд

Эндээ хүлээх л үлдлээ, хаврыг.

Нэгэн номын тухайд эрдэнэсийн хот Эрдэнэтийн жирийн нэгэн инженер ингэж бичжээ
  Тайз, дэлгэцийн урлагийн дээд нь драмын урлаг билээ. Нэг үгээр драмын урлаг нь хүмүүний амьдралыг өгүүлэх бөгөөд бид тэрхүү тайзан дээрх үйл явдлаас өөрсдийн бодит амьдралыг харж, ухаарал авдаг ажаам. иймд эрдэнэсийн өлгий Эрдэнэт хотын унаган залуусын гаргаж буй цуврал номын нэг болох "III бүлэг, IV үзэгдэл" номноос уншигч Та бодит амьдралд төдийлөн тохиохгүй үйл явдлуудаар аялан, бодол ухаарлын гайхамшгийг мэдэрнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна. "III бүлэг, IV үзэгдэл" номонд хаанаас ч юм гарч ирээд, ямар ч юм зорилгын төлөө, хаашаа ч юм явж байгаа хэн ч юм нэг гунигт залуу дүрслэгддэг. Тэр энэхүү аялалаа амьдралаа золин байж хийх бөгөөд заримдаа өдөр тутмын энгийн амьдрал болтлоо аялалд автах нь бий. Хүмүүн бид ч ялгаагүй аяласаар өнөөдрийг хүрчээ. Хуучнаа үгүйсгэж, шинийг бүтээхээр өдөр болгон аялаж байна. Энэ аялалын цаана биднийг сайн сайхан ирээдүй хүлээж байгаа гэсэн чин эрмэлзлэлээр аяласаар байна. Тийм ээ, амьдрал бол оюун санааны аялал юм. Тэгэхээр Та зүгээр л энэ номыг унш гэж зөвлөж чадах байна даа. Дараа нь Та ертөнцөд яах гэж төрснөө ойлгохыг ерөөе. Номын цагаан буян дэлгэрэх болтугай.
"Нэгэн номын тухайд эрдэнэсийн хот Эрдэнэтийн жирийн нэгэн инженер ингэж бичжээ" цааш унших »
Багын анддаа /сэтгэл хөөрлөөр бичив/

Нүдэнд харагдаад л

Бага насыг минь санагдуулж, намайг залуу байлгадаг найз минь энд алга.

Дэргэд инээгээд

Сэтгэлийг минь ханьтай байлгаж, зовлонг ховх сордог найз минь явчихаж.

Нөхөрлөлөө магтан дуулж, үүрд санана гэж андгайлах боломж олголгүй

Тийн ярилцах богинохон ч шөнийг өгөлгүй зугтаачихаж.

Холын аянд үдэж, нулимстай харцыг нь эргээд иртэл нь санах гунигт дүр үлдээлгүй

Сайны ерөөл хэлэх үдэлтийн хэтэрхий үнэтэй хором бэлэглэлгүй

Дурсамжуудыг минь хаа ч юм хааш яаш орхиод явчихжээ, чи.

Харамч гэдгийг чинь мэдээгүй байв уу.

Харагдах дүрээ эгнэгт энгийнээр үлдээхийг хүсэв үү.

Хэл л дээ найз минь

Хэрхэн бид тоглож өссөн гудамжаа, шүгэлдэхэд дуугаар нь бүгд танидаг хуучин хорооллоо, сагсан бөмбөгийн шийдээ элэгдэж дуусахаас өмнө уулзах вэ.

Нохдынх нь дуу танил санагдаж, агаар нь хүртэл баясал бэлэглэдэг тэр л өдрүүдийг марталгүй үлдэх вэ, хэлээч

Хэрхэн бид бэтгэртлээ санаснаа эвлүүлэн хэлж чадахгүй тэврэлдэн золгох сэтгэлээ энэ л хэвээр нь хадгалсаар байх вэ.

Хэрхэн...

Амьдрал биднийг цаг хугацаа шигээ, өөрчлөлт шигээ

Өөрийнхөө эвдрэл, эргэлт... ердөө далайн давалгаа, дараагийн өглөө шигээ эхлэл рүүгээ татсаар байхад...

“Дэврүүн уран бүтээлч”
УЛИГЛАН ӨГҮҮЛЭХ НЭГЭН НАМТАР
Өргөрөөр авч хэлбэл дэлхийн хамаг хойд зүгийн элсэн тогтоц болох Бөрөг дэлийн элсний баруун биеийг барин, Зэл нэрт тунгалаг голын дээд биеийг барин, эв хамт ёсны эхэн буюу хошуудыг задлан сум болгох үед манай сууринг “Зүүнговь” нэртэй шинэ сумын төв болгон үүсгэсэн юм. Зүүнговь хэмээхийн учир нь манай сумаас барууншаа “Увс” нэрт ус нь давст их нуур оршдогоос тэр билээ. Ази тивийн өвчүү хэнхдэгийг хамран оршигч их даралтын орон буюу эсрэг хуйлрааны төв нь энэ их уст нуурын хавь орчин тул манай сууринд өвөлдөө туулийн хүйтэн нүүрлэж, зундаа цөлийн халуун ноёлдог билээ.
"УЛИГЛАН ӨГҮҮЛЭХ НЭГЭН НАМТАР" цааш унших »
...

Ганц нар шиг

Ганц сар шиг

...Ганцаардал

...

Яг одоо юу хийж байгааг чинь төсөөлж чадахгүй нь

Яагаад гуравдугаар сард бороо ордог гэж бодсон юм бэ.

Зэгэл саарал энэ л улирлын нөлөөнд автаад

Зүүдэн төрхөөсөө хэтэрхий хувираад биежчихжээ, би...

Яг одоо ямархан байдалтай суугааг чинь төсөөлж тэвчихгүй нь

Яаж чи гуравдугаар сарын наран элчээ нэмдэгийг ч үл тоомсорлоно вэ.

Өвөлжин хумьсан бяцхан далиа дэлгээд

Өнөөдөр бор шувууд цонхны гадна жиргээд байна.

Гэсэн ч би зовхио унаган суусаар байна.

Яг одоо цасан хайлсаар,              ердөө л хайлсаар байгаа нь  

Ямархан хөндүүр дүртэй вэ.

Л.ЭНХ-АМГАЛАН: БИД ОРОС ГИНЖИТ ТРАКТОРААР ӨМНӨӨ БАЙСАН ЦАСАН ХУНГАРЫГ СЭТЛЭН ЗАМ ЗАССАН
 
“Нисванис” хамтлагийг гарч иртэл Монголын “рок”-ууд сайн дурынхан байсан гэхэд хилсдэхгүй. Тэд рок хөгжим үзэл санаа, итгэл үнэмшил байх ёстойг залууст мэдрүүлж чадсан юм" хэмээн савка ах бичсэн билээ. Эндээс улбаалан удахгүй 15 жилийнхээ ойн тоглолтыг хийх гэж буй “Нисванис” хамтлагийн ахлагч Л.Энх-Амгалантай ярилцсан юм.  

-”Нисванис” хамтлаг байгуулагдсаны 15 жилийн ой болох гэж байна. Ойн хүрээнд ямар онцгой зүйл хийх гэж байна?

-Манай хамтлагийн түүх 1996 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд “Соёл-Эрдэнэ” хамтлагийн өрөөнд бэлтгэл хийж байсан цагаас эхэлдэг. 15 жилийн ойн хүрээнд уламжлалт “Нис нис” фестивалиа хийхээр төлөвлөж байна. Энэ фестиваль хаврын анхны заалны рок шоу болдгоороо онцлог. Бид төрсөн өдрийнхөө тоглолтыг 1999 оноос хойш тогтмол хийж ирсэн. 15 жилийн ойн тоглолтод залуу хамтлагууд манай дуунуудыг өөрсдийн стильд тохируулан дуулна. Бид гурван жилийн өмнөөс “Нис нис” фестивалийг зохион байгуулж, “Хүчилтөрөгч” цомгийн дуунуудаасаа тоглосон бол өнгөрөгч онд “Саарал үе” цомгийнхоо дуунуудыг хүргэсэн. Харин энэ жил “Нисдэг таваг” цомгийн дуунуудаа тоглоно. Манай хамтлаг гурван цомогтой учир хойтон жил тоглох цомог үлдээгүй. Тиймээс шинэ цомог гаргахаар ажиллаж байна. Мөн өнгөрөгч есдүгээр сард фэн клубынхээ таван жилийн ойг тохиолдуулан “С1” телевизийн “Их завсарлага” хөгжмийн хөтөлбөрт орж бүрэн хэмжээний амплаггед концерт тоглосон. Өмнө нь 2000 онд амплаггед тоглолт хийж байсан. Энэ бүх бичлэгээ монтажлан DVD гаргахаар ажиллаж байна.

"Л.ЭНХ-АМГАЛАН: БИД ОРОС ГИНЖИТ ТРАКТОРААР ӨМНӨӨ БАЙСАН ЦАСАН ХУНГАРЫГ СЭТЛЭН ЗАМ ЗАССАН" цааш унших »
хайрлам дүр зураг

Эртэч шороо түрүүлж босоод

Энэ тэрүүгээр тэнүүчилж, цагаан хөнжлийг заваартуулж

Ногоортлоо унтах нойрмог өвсийг босохоос аргагүйд хүргэхэд

Турь муутай залхуу өвс “Усанд оруулахаас нааш сэргэхгүй” гэж зөрүүдлэх нь хүртэл

Хүсэл татагч хайрлам дүр зураг.

My Nisvanis

            Энэ бол бидний гал халуун залуу нас юм. ”Нисванис”-ыг сонсоно гэдэг. Хөөрөлд автаад, хөөрөн нисээд, хөөс болоод хагарч байгаа ч юм шиг. Тэдний анхны тоглолт супа...

СТӨ-ний тайзан дээр машины сэгнүүд овоолж, дээр нь бөмбөрчин нь байрласан байв. Зэв идсэн бочка, авс, тайзны араас харвал яг л хогийн цэгт байна уу гэлтэй. (Энэ тайз зассан хогийг зайлуулж чадалгүй СТӨ-ий ард 4 5 жил болсон гээд бод доо).Тайзыг нь ”Ногоон морь”-ийн зураач, барималч нар зассан байлаа. ”Нисванис”-ийн анхны тоглолт өөрөө монголын тэр үеийн модернистуудын хамтын бүтээл байлаа. ”Хүрээ хөвгүүд”, ”Ногоон морь”, ”Шинэ цус хязгааргүй”. Бас арай жаахан өөр хөгжим сонсдог. Дөнгөж үсээ ургуулж буй хүүхдүүд. Хүүе тэр Үнэнхүү... 3-р сургуулийн бацаан. Хөөрхөн бацаан. Хороололд ”Rock лангуутай Алтай. Бас ”Madness  байна.

            За ингээд саак түүх эхлийшдээ. Үнэндээ ”Нисванис”-ийг гарч иртэл, монголын ”ороохорууд” сайн дурынхан байсан юм даа. ”Харанга”, ”Никитон” хоёр арай гайгүй. Дуу нь нэг тийм улс төрийн ч юм шиг. Хэн нэгэнд таалагдах гэж бичдэг. Дуулдаг. Мангар ёс зүйтэй. Паак. Яг доллар шиг дуу дуулдаг байлаа. Бүх хүнд таалагддаг. Энэ бол үзэл санаа, итгэл үнэмшил байх ёстойг ”Нисванис” мэдрүүлж өглөө. Энийг мань мэт ганцаараа батлаад байх ч шаардлага байхгүй. Хожим ”Нисванис”-ийн төрсөн өдрийн тоглолт байна шүү. ”Амазон”-д нэг болдгийн. Үндэсний үзэлтнүүд, рокерууд, оюутан, төрийн албан хаагч, ”Болор цом”-тон хүртэл гашуун утаа сорж, галтай ус залгилангаа, сэгсгэр, мулзан, халимаг, үхэр долоосон юм шиг гялалзтал тосолсон үсээ байна шүү сэгсчиж, байж ядсандаа бие биенээ түлхэж, харахад зодолдоод байгаа ч юм шиг, зохицоод байгаа ч юм шиг тийм хөдөлгөөн хийж, паак паак юм болж байгааг хараад, олон хүн ”Нисванис” ”чаджээ” гэдэг хоёрхон үгийг хэлж байлаа.

            Ингэхэд ”Нисванис” яагаад байгуулагдчих ваа. Шаазгай суухын тул заавал овоо хэрэгтэй. Монголын ”ороох боох”-д цөөхөн хэдэн заламгайтай нөхдүүд байлаа. Одоо ч байгаа. Нэг тийм дуулдаг болохын тулд заавал нэг нөхрөөр ”адислуулж” байж мэндэлдэг байв. Харин ”Нисванис”-т ”Аяга архи, ширхэг тамхины ч зарлага гаргах хэрэггүй байлаа. Хорвоо ертөнцийг өөрчлөхийг хүрч яарсандаа дандаа гүйж явдаг, ганц ч цэрэггүй фронт командлагч Б.Галсансүх олоод очжээ. Тэр үед од мод тод олны танил нь нь л Байзда байлаа ш дээ. За тэгээд Байзда бол ядаж ”хуушуур”-ны мөнгөтэй байсан бол, хуушуурны ч мөнгө байхгүй, гөөхийний ч мөнгө байхгүй, хатсан боорцог халаасандаа нууж байгаад торжигнотол зажилж зажилж горойлгоод, араас нь 100-ийн ундааг ухаан мэдрэлгүй залгилдаг нөхдүүд л байгууллаа шүү дээ. За тэгээд шүлсээрээ унд хийж, шүдний махаараа хоол хийж, алтернатив урлагийг хөгжүүллээ шүү дээ. Найз нар минь үнэхээр ихийг үзсэн мэдээж хэрэг, Амгаа тэр тухайгаа хангалттай бичсэн гэж найдаж байна.

            Найз нартаа ганцхан юманд нь харамсч бас баярладаг юм. Монголд төрсөнд нь харамсаж, бас Монголд төрсөнд нь баярладаг.

            Хэрвээ USA-д төрсөн бол тэд зүгээр л ”шаах”-ууд. Тэрбумтан байх байлаа. Хальт мөрөөдөхөд Холливуд-д шампанск, виски, текиллагаар дүүргэсэн онгоцонд ээлжлэн орсон шиг ээ. Охидууд үүлэнд богоон богооноороо оочирлочихсон үнэн паааааак амьдрах байлаа. Монголд төрсөн учраас л дуулахынхаа хажуугаар DJ хийж, G хороололд худаг дээр усанд оочирлож амьдарсан. Энэ яах вэ? Бодит амьдрал. Хэрвээ тэд Монголд төрөөгүй бол Үндсэн хуулиас уншаад ч ойлгодоггүй эрх чөлөөг бид мэдрэхгүй байх байлаа. Ер нь хэн ч ирж мэдрүүлэх ёстой байсийн. Тийм учраас та нартаа баярладгийм. Амгаа хааяа маниуст гомддогийн. ”Та нар нэг хүүхэд төрүүлчихээд Гандангийн хүрдэн дээр хаяад явчихсан. Ядахдаа олигтойхон шүлэг ч бичээд өгчихгүй гэж”... Паак ”жинхэнэ ороохор” хүн шүлгээ өөрөө бичиж, өөрөө хөгжмөө хийдэг. Чи тийм болсон. Чи чадсан паак. Балхаагийн дууг дуулмаар байна уу? Бэгваатараар пордүсэр хийлгэж, ”ийм сайхан нэрээ жимс хүнсний ногоо”-оор нэрлэмээр байгаа юм уу? Маниусын хувьд ”нисванистсан нисванис” дууг нь сонсоод, үхэн үхтлээ амьдраад үхэх л сайхан. Паак гэж...

                                                Хүндэтгэн ёсолсон

                                                Хүрээ хөвгүүд Савка

 

 

              Түмэн хүний дунд

Түүртэн явахад

Түлхэлцэн мөргөлдөөд

Түс хийтэл унахад

Түсхийтэл уначихаад байхад л

Түмэн хүн огт анзаарахгүй

Түрээд, дэвслээд

Түй гэж нулимаад

Түрхэрэн одно

Түмэн хүн

Түмэн хүнийхээ дунд

Төөрч будилсаар одно

Миний шоргоолжны үүрэнд

Нисванисийн дуу... паак гэж

“Шинэ өглөөний нар”

Шинэ өглөөний нар аа

Чамд хэлэх хуучин хөгжимтэй                 Хуучин тоглоочийн түүх байна

Чи түүний аялагч хуруунуудыг таниж байна уу

Өчигдөрхөн чамайг урьдын адил           Үүрд юм шиг бүүвэйлж

Өнгө өнгийн аялгуу эгшиглүүлж байсныг нь...

Шинэ өглөөний нар аа.

Чамд хэлэх эгэлхэн түүх   Талын шар цэцэгсээс эхэлдэг

Талын шар цэцэгсийн цэнхэр эрвээхэйнүүдээс эхэлдэг

Тэнд               Хүсэл аргадагч бороо, хүүхдийн инээд бий

Хүсэл аргадагч бороон хөнгөн дуслууд

Бороон дуслуудын зөөлөн илбэлт бий

Моддыг амь оруулагч шувууд

Шувуудын     Үүрийн шингэн жиргээ

Үүрийн жиргээний өмнөх хэтэрхий богино шөнүүд ч тэнд оршдог...

Тэгэхээр би              Хорвоогийн              ая бүхэнд шингэн

Амьдарчээ...                  

Эдгээр мэдрэмжүүдэд.

Эдгээр дурсамжуудад...

Хэдий энэ хамгийн сүүлчийн тоглолт минь байлаа ч

Би гоцлооч бишдээ харамсахаа больсоон, нэгэнт

Шинэ өглөөний нар аа.

Чамд хэлэх хуучин хөгжимтэй                 Хуучин тоглоочийн түүх энэ

Чи миний                   аялагч хуруунуудыг

Халуунаар ээгээч дээ...

(Нийт: 27)